Die gastvrije en oerdemocratische SP

SP-Tweede Kamerlid Ronald van Raak en ik kennen elkaar. In de afgelopen jaren leken we soms zelfs een reizend circus: Jut en Jul debatteren over socialisme en liberalisme en alles wat daar tussenin zit. Zo herinner ik me een bijeenkomst van debatcafé Zout! in Oss, in het hol van de leeuw, waar op een zonnige zondagmiddag zo’n 300 mensen kwamen luisteren naar Huub Oosterhuis’ uitleg van het Bijbelse socialisme, en dus ook naar ons. Ronald zegt bij die gelegenheden dan altijd dat het sociaal-liberalisme niet bestaat, omdat het liberalisme nooit sociaal kan zijn. Dat is dus het omgekeerde van wat Bolkestein, Rutte etc. beweren, namelijk dat het liberalisme van zichzelf al sociaal is en dat bijvoegsel dus helemaal niet nodig heeft. Ik maak daarentegen graag onderscheid tussen sociale liberalen zoals ikzelf en asociale liberalen zoals Rutte, Bolkestein, Verdonk en Wilders.Niet lang geleden was ik weer eens bij een lezing van Ronald van Raak in de Amsterdamse studentensociëteit CREA. Het onderwerp was: vrijheid als politiek ideaal. Na afloop klaagde ik dat er zo weinig naar buiten kwam van interne meningsverschillen en heftige debatten binnen de SP, die er volgens Ronald wel degelijk waren. Hij beweerde dat het vooral aan de pers lag, die vrije toegang tot de congressen had, maar daarover nauwelijks rapporteerde. Toen ik hem vroeg of ik dan een keer als waarnemer een SP-congres zou kunnen bijwonen, zei hij: geen enkel probleem.

Ik ben van de afvalligen afgevallen

Enkele weken geleden viel ik van mijn fiets, met mijn gezicht op het asfalt. De grap was snel geboren. Met mijn hoofd vol bloed en wonden (ik ben katholiek opgevoed) zag ik er uit zoals Ehsan Jami er had moeten uitzien als hij echt in elkaar was geslagen. Die grap getuigde van mijn groeiende twijfel over mijn ondertekening van de steunverklaring voor Jami’s Comité van Ex-Moslims. Inmiddels ben ik van de afvalligen afgevallen. Het gezamenlijke artikel van Wilders en Jami (de Volkskrant 27.9.07) was de druppel die de emmer deed overlopen.Zodra Jami de oprichting van zijn comité aankondigde, mailde ik om hem te steunen vanuit de linkse hoek. Toen denderde het PvdA-circus-Terstall over hem heen, en ergerde ik me aan het paternalisme van de partijtop jegens de ‘jonge hond’ en de verkrampte smoezen om zijn initiatief niet te steunen. Na enige tijd viel de steunverklaring in de bus. Die beweerde nogal stellig dat ‘de’ islam afvalligheid niet toestond en met de dood wilde bestraffen, en dat er dus sprake was van een conflict tussen ‘de’ islamitische leer en de Nederlandse wet. Maar het kernpunt over de verdediging van de individuele vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing stond er goed in en dat vond ik belangrijker.